Back

ⓘ Baiboly amin'ny teny malagasy




Baiboly aminny teny malagasy
                                     

ⓘ Baiboly aminny teny malagasy

Ny Baiboly amin ny teny malagasy dia dikan-tenin ny Baiboly amin ny teny malagasy ampiasain ny fiangonana miteny malagasy amin ny fotoam-pivavahana, indrindra fa ny eto Madagasikara. Amin izao fanombohan ny taonjato faha-21 izao dia maro ny dikan-tenin ny Baiboly amin ny teny malagasy azo vakina, ka tsy amin ny teny malagasy ôfisialy ihany izany fa misy amin ny fitenim-paritra koa. Manana ny lanjany eo aminny tantaran ny Fiangonana eto Madagasikara sy ny tantaranny Firenenana malagasy ny Baiboly.

Isan ny mampiavaka ny Baiboly aminny teny malagasy ny tsy fisian ny fifanarahan ny mpandika teny amin ny fanagasiana ireo teny grika sy hebreo manondro anaran-tsamirery.

                                     

1.1. Tantaranny Baiboly aminny teny malagasy Ny nandikana voalohany ny Baiboly ho aminny teny malagasy

Araka ny tantara, dia i David Jones, izay tonga tao Antananarivo ny 04 Oktobra 1820, sy i David Griffiths tamin ny 15 Mey 1821, izay samy avy amin ny London Missionary Society LMS no nanomboka nandika ny Baiboly tamin ny teny malagasy ary ny Filazantsarani Lioka no nanombohana izany niaraka tamin ny mpianatr izy ireo roapolo lahy. Taminny taona 1830 no vita tanteraka ny Testamenta Vaovao ka dika 3.000 no naparitaka. Tamin ny taona 1835 dia vita dika manontolo amin ny teny malagasy ny Baiboly.

Mandraka ankehitriny dia io dikan-teny io, izay nisy fanavaozana ihany taty aoriana, no ampiasain ireo Fiangonana protestanta dia ny Fiangonani Jesoa Krisy eto Madagasikara, ny Fiangonana Loterana Malagasy, ny Eklesia Episkopaly Malagasy sns. ary saika mampiasa io dikan-teny io daholo ireo Fiangonana zandriny izay niorim-paka manerana an i Madagasikara taty aoriana.

                                     

1.2. Tantaranny Baiboly aminny teny malagasy Ny dikan-teny taty aoriana

Aminizao fiantombohan ny taonjato faha-21 izao dia maro ny dikan-tenin ny Baiboly amin ny teny malagasy izay azo vakina. Ao ireo dikan-teny nataon ny Protestanta, ao ny nataon ny Katolika, ao ny dikan-teny iombonana, sns. Samy milaza ny mpandika teny fa avy amin ny teny fototra, dia ny hebreo sy ny grika, no niaingany tamin ny fandikan-teny nataony. Ny fitambaran ny boky filamatra na kanôna ao amin ny Baiboly kosa dia misy roa, dia ny kanôna prôtestanta sy ny kanôna katôlika.

Tamin ny taona 1938 no nahavitana printy ny Baiboly katôlika voalohany amin ny teny malagasy nefa amin izao dia ampiasaina ilay vita tamin ny taona 2011. Tamin ny taona 2003 no nanaovana printy voalohany ny Baiboly DIEM. Ny Fikambanana Mampiely Baiboly Malagasy no niandraikitra ny fanontana. Ny Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania dia namoaka ny Baibolinny Vavolombeloni Jehovah izay natao pirinty tany Japana tamin ny taona 2009, nefa talohan io dia efa nivoaka tamin ny taona 2003 ny Soratra Grika Kristianina izany hoe ny Testamenta Vaovao.

Taty aoriana dia nisy ny fandikan-teny ny Baiboly amin ny fitenim-paritra malagasy toy ny amin ny fiteny malagasy antandroy, ny fiteny malagasy masikoro, sns.

                                     

2. Baiboly protestanta amin ny teny malagasy ankehitriny

Ny Baiboly prôtestanta aminny teny malagasy dia fandikana ny Baiboly ampiasain ny fiangonana prôtestanta malagasy sy ireo fiangonana lazaina hoe zandriny. Ny Baiboly prôtestanta no nampiasain ny Vavolombeloni Jehovah eto Madagasikara talohan ny namoahany ny dikan-teny azy manokana. Ny anaranny Baiboly prôtestanta dia Ny Baiboly. Ny edisiona taminny taona 1909 izay nasiam-panitsiana madinika taminny taona 1965 sy taty aoriana no ampiasaina aminizao.

                                     

2.1. Baiboly protestanta amin ny teny malagasy ankehitriny Lisitry ny boky

Miavaka amin ny Baiboly katôlika ny Baiboly prôtestanta amin ny tsy fahitana ao aminy ireo boky deoterôkanônikan ny Testamenta Taloha.

Ireto avy ny anaranireo boky ao amin ny Testamenta Taloha: Genesisy, Eksodosy, Levitikosy, Nomery, Deoteronomia Josoa, Mpitsara, Rota, Samoela voalohany, Samoela faharoa, Mpanjaka voalohany, Mpanjaka faharoa, Tantara voalohany, Tantara faharoa, Ezra, Nehemia, Estera, Joba, Salamo, Ohabolana, Mpitoriteny, Tononkirani Solomona, Isaia, Jeremia, Ezekiela, Daniela, Fitomaniana, Hosea, Joela, Amosa, Obadia, Jona, Mika, Nahoma, Habakoka, Zefania, Hagay, Zakaria ary Malakia.

Ireto kosa ny anaranny boky ao aminny Testamenta Vaovao: Matio, Marka, Lioka, Jaona, Asanny Apostoly, Romana, Korintiana voalohany, Korintiana faharoa, Galatiana, Efesiana, Filipiana, Kolosiana, Tesaloniana voalohany, Tesaloniana faharoa, Timoty voalohany, Timoty faharoa, Titosy, Filemona, Hebreo Jakoba, Petera voalohany, Petera faharoa, Jaona voalohany, Jaona faharoa, Jaona fahatelo, Joda ary Apokalypsy.



                                     

2.2. Baiboly protestanta amin ny teny malagasy ankehitriny Endriky ny fandikan-teny

Ny Baiboly prôtestanta no azo lazaina hoe zokiny taminny dikan-teninny Baiboly aminny fiteny malagasy ka ny fanapahan-kevitrireo mpandika teny voalohany dia matetika nolovanny taty aoriana, indrindra fa eo aminny fanagasiana ny anarana. Milaza ny mpandika teny fa nalaina aminny teny fototra, dia ny hebreo sy grika, ny dikan-teny nataony, nefa hita ihany fa misy ireo zavatra sasany izay notakarina avy aminny Baiboly prôtestanta aminny teny anglisy.

                                     

2.3. Baiboly protestanta amin ny teny malagasy ankehitriny Fanagasiana ny teny hebreo sy grika

Nanakaiky ny fanononana anglisy ny mpandika teny malagasy aminny ankapobeny. Izany no ahitana ny hoe Jaona anglisy: John fa tsy Joany na Joana na dia tokony ho ny "o" no hialoha ny "a" ao aminio anarana io. Ny teny hebreo anefa dia יהוחנן / Iehohānan ary ny teny grika kosa Ἰωάννης / Iôannês. Ny tokony ho Iehody lasa Jiosy satria ny teny anglisy dia milaza hoe Jews.

Ny Baiboly prôtestanta dia tsy mampiasa tendron-tsoratra ` na ´ na ^ raha manoratra ny anaranolona na anaran-toerana na anaram-boky ka anjaranny mpamaky ny mamantatra, araka ny fahazarany, ny toerana misy ny tsindrimpeo sy ny fomba tokony hamakiana ny litera "o" na /u/ na /o/. Ny anarana mponina dia tsy miafara aminny hoe - nina ohatra: Romana na Korintiana fa tsy Rômanina na Kôrintianina. Tsy fahita firy ny "ô" misy satrony.

Aminny ankapobeny dia naka tahaka ny fanononanny anglisy ny teny hebreo sy grika, na ny marina kokoa ny teny latina, ny mpandika teny. Hany ka ny teny grika hoe Biblia dia lasa Baiboly nefa ny teny anglisy nalaina tahaka tsy ahitana ny litera "a" ao aminny hoe "ba-" sy "o" ao aminny hoe "-bo-". Nanaraka anio avokoa ny mpandika teny rehetra taty aoriana, na inona na inona fiangonana misy azy. Ohatra, ny Katôlika izay misafidy aminny ankapobeny ny fanononana manakaiky ny anny teny frantsay dia tsy nanoratra hoe Bibla fa Baiboly ihany koa.

Ny anarana ahitana ny litera iôda yod: י hebreo na ny litera iôta iota: ι grika izay samy tokony ho vakina hoe /i/ dia voasoratra ho "j" sady tononina hoe /dz/ na /z/ rehefa arakarahina zanapeo zanatsoratra. Mijanona ho "i" ihany ny fanoratana raha renifeo no manarakaraka ilay ioda na iota ohatra: Isiraely fa tsy Jsiraely ; Isimaela fa tsy Jsimaela sns. Izany no nahatonga ny fanoratana hoe Jehovah fa tsy Iehovah ; Jesosy na Jesoa fa tsy Iesosy na Iesoa; Jiosy fa tsy Iehody sns. Ny fiteny hebreo anefa tsy ahitana io feo /dz/ io. Ary ny mpiteny grika fahizay dia tsy namadika ny iôda י aminny litera hafa afa-tsy aminny iôta ι izay mitovitovy fanonona aminy. Nisy akony eo aminny fandikana ny Baiboly malagasy aty aoriana izany rehetra izany. Na ny anaranilay litera iôda aza dia lasa hoe joda vakina hoe /dzuda/ ao aminio Baiboly io jereo ohatra: Salamo faha-119. Marihina fa ny teôlôjiana prôtestanta dia mampiasa ny hoe Iahve na Yahweh matetika aminny boky soratany na rehefa mampianatra fa mampiasa kosa ny Jehovah rehefa mitory teny.

Ahitana teny misy litera "y" tsy any aminny fiafaranny voanteny ao aminny Baiboly prôtestanta aminny teny malagasy. Ohatra: Apokalypsy fa tsy Apokalipsy, Babylona fa tsy Babilona. Ny lalànanny fanoratana ny teny malagasy anefa dia ny tsy manoratra litera "y" any anaty voanteny na any am-piandohany.

Ny sasany aminireo teny grika miafara aminny - os na - ous indraindray dia lasa miafara aminny hoe - osy rehefa nohagasina. Ohatra: Jesosy grika: Ἰησοῦς / Iēsoûs, Patmosy Πάτμος/ Patmos, Eksodosy grika: Ἔξοδος / Exodos. Misy koa ny nofaranana aminny - o fotsiny. Ohatra: Korinto grika: Κόρινθος / Kórinthos; Ponto Πόντος/ Pόntos. Toy izany koa ireo anarana miafara aminny - as na - is: Tomasy Θωμᾶς / Thômas, Jodasy Ὶούδας/ Ioudas nefa Lioka grika: Λουκᾶς / Loukas ; hebreo: לוקאס‎ / Lûkâs. Genesisy grika: Γένεσις / Genesis nefa Apokalypsy grika: Ἀποκάλυψις / Apokalupsis fa tsy Apokalypsisy.



                                     

3. Baiboly katôlika amin ny teny malagasy ankehitriny

Ny Baiboly katôlika aminny teny malagasy dia fandikana ny Baiboly ampiasainny Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina eto Madagasikara. Toy ny Baiboly prôtestanta dia misy ny Baiboly aminny dikan-teny tranainy izay ahitana ny anaranAndriamanitra hoe Iahve sy ilay Baiboly tsy ahitana anio anarana io. Ny anaranny Baiboly katôlika dia Ny Baiboly Masina. Taminny taona 1938 no nahavitana printy ny Baiboly katôlika voalohany aminny teny malagasy nefa aminizao dia ampiasaina ilay vita taminny taona 2011.

                                     

3.1. Baiboly katôlika amin ny teny malagasy ankehitriny Ny lisitry ny boky

Miavaka ny Baiboly katôlika aminny fisianireo boky fanampiny atao hoe deoterôkanônika izay ao aminy nefa tsy hita ao aminireo Baiboly prôtestanta sy ao aminny Baibolinny Vavolombeloni Jehovah.

Ireto avy ny anaranny boky ao aminny Testamenta Taloha: Jenezy, Eksaody, Levitika, Fanisana, Detôrônômy, Jôsoé, Mpitsara, Rota, Samoela voalohany, Samoela faharoa, Mpanjaka voalohany, Mpanjaka faharoa, Tantara voalohany, Tantara faharoa, Esdrasa, Nehemia, Tôbia, Jodita, Estera, Makabeo voalohany, Makabeo faharoa, Joba, Salamo, Ohabolana, Mpitoriteny, Tononkira, Fahendrena, Ekleziastika, Izaia, Jeremia, Fitomaniana, Baroka, Ezekiela, Daniely, Ôsea, Jôely, Amôsy, Abdiasa, Jônasa, Mikea, Nahoma, Habakòka, Sôfônia, Hagay na Akjea, tao amin ny Baiboly Masina 1938, Zakaria ary Malakia.

Ireto kosa ny anaran ny boky ao amin ny Testamenta Vaovao: Matio, Marka, Lioka, Joany, Asa, Rômanina, Kôrintianina voalohany, Kôrintianina faharoa, Galata, Efezianina, Filipianina, Kôlôsianina, Tesalônisianina voalohany, Tesalônisianina faharoa, Timôte voalohany, Timôte faharoa, Tito, Filemôna, Hebrio, Jakôba, Piera voalohany, Piera faharoa, Joany voalohany, Joany faharoa, Joany fahatelo, Joda ary Fanambaràna.

                                     

4. Baiboly iraisam-pinoana

Ny Baiboly Dikanteny Iombonana Eto Madagasikara hafohezina aminny hoe: Baiboly DIEM dia vokatry ny asanireo mpandika teny malagasy avy aminny fiangonana maro eto Madagasikara. Mihevitra ireo mpandika teny ireo fa maro aminny teny malagasy tranainy no efa tsy azonny mpamaky ankehitriny intsony ny heviny, noho izy tsy fandre andavanandro na koa efa niova hevitra, ka izany no isanny nanosika azy ireo hanao dikan-teny vaovao. Mikendry ny hanananny Kristiana miteny malagasy Baiboly iraisanny finoana kristiana samihafa ekiomenisma koa ireo mpandika teny ireo, no mikendry ny hahazoanny mpiteny malagasy ankehitriny ny tianAndriamanitra ho lazaina. Izany no antony ampiasanny mpandika teny ny teny malagasy tenenina sy soratana aminizao taonjato izao. Ampiasaina indrindra io dikan-teny io aminny fotoam-pivavahana iraisam-pinoana ataonireo fiangonana miray ao aminny Fiombonanny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara FFKM. Taminny taona 2003 no nanaovana printy voalohany ny Baiboly DIEM.

                                     

4.1. Baiboly iraisam-pinoana Lisitry ny boky

Misy roa karazana ny Baiboly DIEM: ny iray natao ho anireo zatra nampiasa ny Baiboly prôtestanta tsy ahitana boky deoterôkanônika ary ny iray natao ho anny mpamaky ny Baiboly katôlika ahitana boky deoterôkanônika.

                                     

4.2. Baiboly iraisam-pinoana Fanagasiana ny teny grika sy hebreo

Tsy voatery nisafidy ny iray aminny anaranny boky efa misy ao aminny Baiboly prôtestanta na aminny Baiboly katôlika ny mpandika teny fa indraindray dia nanao anarana vaovao izay heverinizy ireo fa manakaiky kokoa ny fanononana aminny teny grika na eo anelanelanny anarana prôtestanta sy katôlika. Ohatra: ny Genesisy na Jenezy dia lasa Genesỳ. Ny anaranolona na toerana dia natao tahakizany koa, nampanakaikezina ny teny grika na hebreo. Misy fahasamihafany aminny Baiboly prôtestanta sy aminny Baiboly katôlika malagasy tranainy izy raha ny aminny anaranolona sy ny anaran-tany ary ny anaranny boky ao aminny Baiboly no asian-teny.

Mampiavaka azy ny fanatsofohana ny litera "h" aminny anarana izay efa mahazatra ka tsy nisy anio litera io. Ny hoe Isaka lasa hoe Itsehàka hebreo: יצחק / Iishḥâk ; grika: Ισαάκ/ Isaak. Hita koa ny hoe Kanahana fa tsy Kanana na Kanaana hebreo: כְּנָעַן‬ / Kənâ‘an ; grika: Χαναάν / Khanaan.

Ny anaram-boky milaza anarana mponina miafara aminny hoe - na ao aminny Baiboly prôtestanta dia miafara aminny - nina ao aminio Baiboly io ohatra: Rômanina fa tsy Rômana.



                                     

4.3. Baiboly iraisam-pinoana Safidy momba ny fanoratana ny teny sasany

Ny anarana hoe Jehovah na Iahveh dia nosoloana ny hoe TOMPO aminny sorabaventy ka ny fombanny Baiboly jiosy aminny teny grika Septoaginta na Septanta izany, izay nanolo ny anaranAndriamanitra teny hebreo hoe יהוה‬ / Yhwh ilay nogasina hoe Jehovah na Iahve ho Kύριος / kúrios midika hoe "Tompo" fotsiny aminny teny grika. Ao aminny Baiboly jiosy aminny teny hebreo anefa io anarana io dia tsy nesorina fa voasoratra ihany nefa tsy tononina.

                                     

5. Baibolinny Vavolombelon i Jehovah

Ny Baibolinny Vavolombeloni Jehovah dia fandikan-teninny Baiboly manakaiky ny dikan-teny prôtestanta tranainy raha ny anaranny boky tsirairay sy ny anaranny olona ary ny anaranny tanàna maro voalaza ao aminny Baiboly no jerena. Atao hoe Ny Soratra Masina - Fandikan-Teninny Tontolo Vaovao ny anaranio Baiboly io.

Nadika avy aminny dikan-teny anglisy New World Translation of the Holy Scriptures anny Vavolombeloni Jehovah, izay nivoaka taminny taona 1984 sady iainganny fandikan-teny aminny fiteny hafa rehetra, io Baiboly io. Ny Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania no namoaka azy izay natao pirinty tany Japana taminny taona 2009. Efa nivoaka taminny taona 2003 ny Soratra Grika Kristianina izany hoe ny Testamenta Vaovao nefa nohavaozina indray ny dikan-teny taminio fanontana farany io. Tsorinny mpandika teny fa tsy nadika mivantana avy aminny teny fototra hebreo sy grika ary aramianina ny Baibolinny Vavolombeloni Jehovah aminny teny malagasy.

                                     

5.1. Baibolinny Vavolombelon i Jehovah Fanagasiana ny teny grika sy hebreo

Ny anaram-boky milaza anarana mponina miafara aminny hoe - na ao aminny Baiboly prôtestanta dia miafara aminny - nina ao aminio Baiboly io ohatra: Romanina fa tsy Romana. Itovitoviany aminny DIEM sy ny Baiboly katôlika vaovao izany. Tsy mampiasa ny tendro satroka ^ anefa izy.Ny Testamenta Taloha dia ataony hoe Soratra Hebreo sy Aramianina" fa ny Testamenta Vaovao kosa Soratra Grika Kristianina". Toy ny Baiboly protestanta dia tsy mampiasa tendron-tsoratra ` na ´ na ^ firy io Baiboly io ka anjaranny mpamaky ny mamantatra, araka ny fahazarany, ny toerana misy ny tsindrimpeo sy ny fomba tokony hamakiana ny litera "o" na /u/ na /o/.

                                     

5.2. Baibolinny Vavolombelon i Jehovah Safidy momba ny fanoratana ny teny sasany

Betsaka kokoa ny isam-pitrangànny anarana hoe Jehovah ao aminny Baibolinny Vavolombeloni Jehovah raha ampitahaina aminny isanio teny io ao aminny Baiboly protesatanta satria, ankoatry ny fitomboanio isa io ao aminny "Soratra Hebreo sy Aramianina", dia mipoitra im-betsaka ao aminny "Soratra Grika Kristianina" koa io anarana io satria nasolo ny sasany aminny fitranganny teny hoe Tompo, izay heverinny mpandika teny fa tokony ho Jehovah taminny nanoratana voalohany ny bokinireo apostoly sy evanjelista ao. Tsy ny mpadika teny malagasy no nisafidy izany fa hatraminny dikan-teny anglisy New World Translation of the Holy Scriptures.

Tsy mampiasa ny teny hoe Testamenta Taloha sy Testamenta Vaovao ny Vavolombeloni Jehovah satria "asa soratra iray ihany mantsy ny Baiboly, ary tsy misy lany andro na azo antsoina hoe" taloha” aminizy io", hoy ny mpampanonta anilay Baiboly.

Be mpitsikera Ny Soratra Masina - Fandikan-Teninny Tontolo Vaovao noho izy heveriny fa nanova ny rafitry ny fehezanteny sasany na nandika aminny fomba tsy mahazatra ny teny sasany mba hanamarinany ny fivoasany ny Soratra Masina, indrindra mba hanesorana ny maha Andriamanitra ani Jesosy Kristy ka handisoana ny Trinite.

                                     

5.3. Baibolinny Vavolombelon i Jehovah Lisitry ny boky

Ireto avy ny anaranny boky ao aminny "Soratra Hebreo sy Aramianina": Genesisy, Eksodosy, Levitikosy, Nomery, Deoteronomia, Josoa, Mpitsara, Rota voalohany, Samoela voalohany, Samoela voalohany, Mpanjaka voalohany, Mpanjaka faharoa, Tantara voalohany, Tantara faharoa, Ezra, Nehemia, Estera, Joba, Salamo, Ohabolana, Mpitoriteny, Tononkiran’i Solomona, Isaia, Jeremia, Fitomaniana, Ezekiela, Daniela, Hosea, Joela, Amosa, Obadia, Jona, Mika, Nahoma, Habakoka, Zefania, Hagay, Zakaria ary Malakia.

Ireto kosa ny anaranny boky ao aminny "Soratra Grika Kristianina": Matio, Marka, Lioka, Jaona, Asan’ny Apostoly, Romanina, Korintianina voalohany, Korintianina faharoa, Galatianina, Efesianina, Filipianina, Kolosianina, Tesalonianina voalohany, Tesalonianina faharoa, Timoty voalohany, Timoty, Titosy, Filemona, Hebreo, Jakoba, Petera voalohany, Petera faharoa, Jaona voalohany, Jaona faharoa, Jaona fahatelo, Joda ary Apokalypsy.

                                     

6. Boky azo anovozan-kevitra

  • Guenier Noel J., 1997, "Le Catéchisme de Flacourt comme témoin des relations linguistiques dans le Sud-Est de Madagascar au milieu du XVIIe siècle", Études Océan Indien, 23-24, pp. 67-147.
  • Guenier Noel J., 1996, "La Langue du catéchisme malgache de 1657. Les premiers essais d’une formulation malgache de la doctrine chrétienne", in Le Christianisme dans le sud de Madagascar. Mélanges à l’occasion de la reprise de l’évangélisation dans le sud de Madagascar par la Congrégation de la Mission Lazaristes, 1896-1996, Fianarantsoa, Ambozontany, pp. 23-77.
  • Dahl Otto C., 1992, "Zanahary, Andriananahary, Andriamanitra. Désignation des êtres divins en malgache", in Condominas G., éd., Disciplines croisées, Paris, Éditions de l’École des Hautes Études en Sciences Sociales, pp. 99-114. –, 1966, Les débuts de l’orthographe malgache. Oslo, Universitetsforlaget.
  • Cousins William E., 1897, "Reminiscences of Bible Revision", Antananarivo Annual, 21, pp. 117-119.
  • Guenier Noel J., 2004, "Expressions bibliques en malgache parlé contemporain", in Rossi-Gensane N., éd., Mélanges en l’honneur de Nicole Gueunier, Tours, Université François Rabelais, pp. 273-298.
  • Munthe Ludvig, 1969, La Bible à Madagascar. Les deux premières traductions du Nouveau Testament malgache, Oslo, Egede Instituttet.
  • Spindler Marc, 1992, "L’usage de la Bible dans le discours politique malgache depuis l’indépendance, 1960-1990", in Durand J D., Ladous R., dirs., Histoire religieuse, histoire globale, histoire ouverte. Mélanges offerts à Jacques Gadille, Paris, Beauchesne, pp. 199-220.
  • Smalley, William A., 1991, Translation as Mission. Bible Translation in the Modern Missionary Movement, Macon Ga, Mercer University Press.
  • Ramaroson Léonard, 1969, "Anaran’olona sy Anaran-tany ao amin’ny Testamenta Vaovao Tantara kely", Tahiry sy Remby, 26, pp. 198-216.
  • Razafindrakoto Georges A., 2006, Old Testament Texts in Malagasy Contexts: An Analysis of the Use of the Old Testament in Three Religious Contexts in Madagascar, Thèse de Théologie, University of South Africa. Consultable en ligne: etd.unisa.ac.za/ ETD-db/theses/available/etd-08102006-113454/unrestricted/thesis.pdf
  • Huyghues-Belrose Vincent, 2001, Les premiers missionnaires protestants de Madagascar 1795-1827, Paris, Karthala.
  • Rakotomalala Malanjaona, Blanchy Sophie, Raison-Jourde Françoise, éds., 2001, Usages sociaux du religieux sur les Hautes Terres malgaches. Les ancêtres au quotidien, Paris, L’Harmattan.
  • Guenier Noel J., Solo-Raharinjanahary, 2007, "Plantes de la Bible en malgache, et plantes" bibliques” en malgache. Quelques directions de recherche", Communication au colloque Fankalazana ny faha-120 taonan’ny Fanitsiana Lehibe ny Baiboly Malagasy voalohany 120e anniversaire de la Grande Révision de la Bible malgache, Fikambanana Mampiely Baiboly Malagasy, Antananarivo, 3-8 mai ; à paraître dans Études Océan Indien.
  • Raison-Jourde Françoise, 1991, Bible et pouvoir à Madagascar au XIXe siècle. Invention d’une identité chrétienne et construction de l’État 1780-1880, Paris, Karthala.
                                     

7. Jereo koa

  • Baiboly katôlika aminny teny malagasy
  • Baiboly
  • Baiboly dikanteny iombonana eto Madagasikara
  • Kristianisma ao Madagasikara
  • Baiboly protestanta aminny teny malagasy
  • Baibolinny Vavolombeloni Jehovah aminny teny malagasy
                                     

8. Rohy ivelany hamakiana Baiboly

  • Hamakiana ny Baiboly protestanta aminny teny malagasy
  • Hafa koa katolika - protestanta sns
  • Hamakiana ny Baibolinny Vavolombeloni Jehovah
  • Hamakiana ny Baiboly katolika aminny teny malagasy
  • Hafa koa protestanta
                                     
  • dia avy amin ny teny latina hoe Salomon. Izy roa ireo dia avy amin ny anarana hebreo hoe ש ל מ ה Shlômôh na Shelômôh. Aminny teny siriaka kosa dia
  • nanangana sekoly, nametraka ny fanoratana teny malagasy tamin ny alalan ny abidy latina ary nandika ny baiboly ary koa nampiditra karazana teknôlôjia vaovao

Users also searched:

...
...
...